از عیّاران قدیم تا کاکه های کابل

فشردۀ سخنانی است که این حقیر فقیر در سال۱۳۶۶خورشیدی در کنفرانس بین المللی «کابل در گذرگاه تاریخ» در باره ریشه و پیشینه فتیان، عیّاران و جوانمردان افغانستان و به ویژه کاکه های کابل و هرات باستان و دیگر ولایات افغانستان به نگارش درآوردم و در آن جشنواره به خوانش گرفتم.این مقاله بار نخست درمجله های (ژوندون و خراسان) در افغانستان چاپ شد. متن دری این نبشته در سال۱۹۹۳میلادی در نشریه (پیوند) ارگان نشراتی انجمن نویسندگان تاجیکستان در شهر دوشنبه از چاپ برآمد و در همان سال توسط داکتر «غمچین چله اوف» دانشمند شناخته شدۀ اکادمی علوم تاجیکستان به زبان روسی ترجمه گردید و از طریق دیپارتمنت دری در اکادمی علوم چاپ شد.… بیشتر بخوانید

ادبیات دری در دورۀ سامانیان

این نبشته تحقیقی گونه است. بار نخست در سال۱۳۶۱خورشیدی از طرف وزارت تعلیم و تربیۀ افغانستان در دو هزار نسخه چاپ و منتشر شده است. بار دوم در سال ۱۳۶۶در مجلۀ «عرفان» در شماره های اول، دوم و سوم در کابل اقبال چاپ یافته است. اصل متن، برای دانشجویان دانشکدۀ ادبیات و انستیتوت پیداگوژی و مؤسسات عالی تربیۀ معلم افغانستان نگارش یافته است و از دهه شصت خورشیدی تا اکنون در مؤسسات آموزشی عالی کشور به حیث مضمون تاریخ ادبیات تدریس می شود و مورد استفادۀ استادان ادب دری قرار می گیرد. این مقاله را می توان در کتاب «در گذرگاه تاریخ ادبیات» که در مطبعۀ نقره ای هرات در ۲۸صفحه چاپ و منتشر کرده ام، نیز مطالعه کرد.… بیشتر بخوانید

سیری در دو نسخۀ یوسف و زلیخا

سیری در دو نسخۀ یوسف و زلیخا: این مقاله پژوهشی است و نخستین بار در سال ۱۳۶۹خورشیدی در مجلۀ «فرهنک» شماره های دوم و سوم در کابل و در۲۴صفحه چاپ و منتشر شده است. در بارۀ ریشه و پیشینۀ داستان سرایی در ادب دری و به ویژه داستان یوسف و زلیخا تحقیق صورت گرفته است. آخرین منظومه های داستان یوسف و زلیخا مربوط است به شاعران معاصر، چون: (پیر محـمد پیری) و برادرم جناب استاد (ابوبکر یقین). در این مقاله، منظومۀ یوسف و زلیخای پیری که نسخۀ خطی منحصر به فرد در کتابخانۀ شخصی من است، با منظومۀ یوسف و زلیخای مولانا جامی مقایسه شده است.… بیشتر بخوانید

افسانه مغل دختر

افسانۀ مغل دختر

این افسانه به لهجه محلی و گفتاری مردم هرات به نگارش درآمده و۵۴ صحیفه است. گویندۀ اصلی شخصی است به نام (نبی گادیوان) که از خوانندگان شوقی و قصه گویان مشهور هرات در دهۀ چهل تا شصت خورشیدی بوده است. من در سال۱۳۶۰هجری، به روایت شیرآغا مشهور به (بچۀ شیخ) از روستای سروستان، ثبت و بازنویسی کرده ام. دراصل متن و استخوان بندی افسانه هیچ گونه تصرف و یا پیرایش و آرایشی صورت نگرفته و سعی کرده ام تا اصالت داستان حفظ گردد. برای سهولت خوانندگان، تمام واژه های محلی هرات توضیح و معنا شده است. افسانۀ مغل دختر برای نخستین بار در سال ۱۳۶۲هجری در مجلۀ فرهنگ مردم، شمارۀ سوم، ارگان نشراتی وزارت اطلاعات و کلتور در کابل چاپ و منتشر شده است.… بیشتر بخوانید